Domino 101 Qaydaları

01Domino 101-də daşlar necə sayılır?

Daşın xalı iki yarısının cəmidir: 6/4 = 10 xal, 3/0 = 3, 6/6 = 12. Oyun tam 28 daşlıq altılıq dəstlə gedir — 0-dan 6-ya bütün kombinasiyalar.

Hər iki yarısı eyni olan daşlar qoşa daşlardır (0/0, 1/1 … 6/6). Müəyyən rəqəmi daşıyan bütün daşlar həmin rəqəmin seriyasını təşkil edir — 4 seriyası: 4/0, 4/1, 4/2, 4/3, 4/4, 4/5 və 4/6.

02Neçə nəfər oynaya bilər?

Domino 101-i 2, 3 və ya 4 nəfər oynayır:

• 2 nəfər — qarşı-qarşıya.
• 3 nəfər — hərə özü üçün oynayır.
• 4 nəfər — çarpaz oturan oyunçular komandadır: A + C vs B + D. Komanda bir balansı bölüşür.

03Daşlar necə paylanılır?

Hər oyunçuya 7 daş paylanılır; qalan daşlar üzü aşağı bazarda qalır.

04Paylama nə vaxt yenidən qarışdırılır?

Balanssız paylamalar avtomatik yenidən paylanılır. Üç hal var:

• Başlanğıc seriyası rəqib komandada yoxdursa (4 nəfərlik) — oyun qoşa daşla açılırsa və rəqib komandada həmin seriyadan heç bir daş yoxdursa, daşlar yenidən qarışdırılır.
• Bir seriyadan 5+ daş — eyni seriyadan beş və ya daha çox daş olan əl yenidən paylanılır, bir şərtlə ki əldə həmin seriyanın qoşası olmasın (qoşa + 4 əlavə daş icazəlidir; qoşa + 5 — yox).
• Əldə 5+ qoşa — qoşalar əli kilidləyir, ona görə beş və daha çox qoşa həmişə yenidən qarışdırmaya aparır. İcazəli maksimum 4 qoşadır.

05Oyuna kim başlayır?

İlk sessiya qoşa daşla açılır, prioritet sırası: 1/1 → 2/2 → 3/3 → 4/4 → 5/5 → 6/6 → 0/0. İlk tapılan qoşanın sahibi sessiyanı onunla başlayır. 2 və 3 nəfərlik oyunda prioritet qoşa bazarda qala bilər — onda əllərdə olan ilk uyğun qoşa əsas götürülür.

• Sessiyanı udan növbəti sessiyanı başlayır.
• Oyun bağlanıbsa, növbəti sessiyanı bağlayan gedişi edən başlayır — seka (heç-heçə) sonrası da eynilə.

06Gediş necə edilir?

Gedişində açıq uclardan birinə uyğun daş qoyursan. Zəncir yalnız iki istiqamətdə gedir — sola və sağa; masada maksimum iki açıq uc olur.

07Bazar necə işləyir?

Uyğun daşın yoxdursa, bazara gedirsən — çəkmə qaydası oyunçu sayından asılıdır:

• 2 nəfər — həmişə tam cüt (2 daş) çəkilir, birinci daş uyğun gəlsə belə. Yenə oynaya bilmirsənsə, cüt-cüt çəkməyə davam et. Son 2 daş ehtiyatdır — yalnız ehtiyat qalanda və hələ də gedişin yoxdursa, növbəni ötürürsən.
• 3 nəfər — çəkilən daş uyğun gələn kimi çəkmə dayanır və onu oynayırsan. Son daş ehtiyatdır; yalnız ehtiyat qalanda və gedişin yoxdursa ötürürsən.
• 4 nəfər — bazar yoxdur; oynaya bilmirsənsə, sadəcə ötürürsən.

08Sessiya necə hesablanır?

Sessiya oyunçu son daşını qoyanda bitir — həmin oyunçu (və ya komanda) sessiyanı udur və rəqiblərin əlində qalan daşların xal cəmini yazdırır:

• 2 nəfər — uduzanın əlində qalan xallar.
• 3 nəfər — digər iki oyunçunun xallarının cəmi.
• 4 nəfər — rəqib komandanın xal cəmi.

Unutma: əldə qalan 0/0 bu sayımda 10 sayılır.

0913 xal qaydası nədir?

13 xal qaydası hesabın açılması qaydasıdır: xallar əsas balansa yalnız hesab açıldıqdan sonra yazılır, hesab isə bir sessiyada 13 və ya daha çox xallıq qələbə ilə açılır.

• 101-ə yalnız əsas balans sayılır. Qaralama xallar oyunu heç vaxt udmur.

10Oyun bağlananda nə olur?

Heç kimdə oynanıla bilən daş qalmayanda — 2/3 nəfərlik oyunda bazarda da uyğun daş yoxdursa — oyun bağlanır. Hamı əlindəki xalları sayır; ən az xalı qalan tərəf sessiyanı udur və rəqiblərin xallarını adi qaydada yazdırır.

11Seka nədir?

Seka bağlı oyunda yaranan heç-heçədir: hər iki tərəfin əlində tam bərabər xal qalıbsa, heç kim xal almır, xalların cəmi seka bankına gedir. Növbəti aydın qalib bankı da öz xallarının üstünə götürür. Ardıcıl sekalar bankı böyüdür.

12Oyunu kim udur?

Əsas balansı 101 xala çatan və ya keçən ilk oyunçu və ya komanda matçı udur.

13Tez-tez verilən suallar